Przejdź do treści lekcji
Lekcja 05 / 2020 min czytaniaStan na 19 października 2026

Jak pisać dobre polecenia

Cel, źródła i sprawdzenie odpowiedzi

Powiedz, co ma powstać, z jakich danych i po czym poznasz dobry wynik. Krótki szablon wystarczy na start; rozbudowaną strukturę znajdziesz w szczegółach.

Czas czytania jest orientacyjny. Ćwiczenia wymagają dodatkowego czasu; szacunki praktyki znajdziesz przy warsztatach.

Po tej lekcji
  • Napiszesz polecenie z jasnym rezultatem i kryteriami jakości
  • Wskażesz źródła, ograniczenia i warunek zakończenia
  • Porównasz dwie odpowiedzi według tych samych kryteriów
Data materiału i dostępność funkcji

Redakcja materiału: 19 października 2026; Przewodnik interfejsu i folderu uzupełniono 19.10 na podstawie zrzutów autora i publicznych repozytoriów OpenAI; nie jest to ponowna weryfikacja dostępności produktów. 16 października 2026 sprawdzono modele w Chat, Work i Codex, a 14 października termin wycofania GPT-5.5 i zasady dostępu do Worda; pozostałych cen i dostępności nie zweryfikowano ponownie w całości. Przed użyciem funkcji sprawdź dokumentację i swoje konto: dostęp zależy od planu, regionu i ustawień administratora. Przykłady służą do ćwiczeń, a ich wyniki trzeba samodzielnie sprawdzić.

Zobacz, jak to działa

Anatomia briefu, który można ocenić

  1. Cel

    Jaka decyzja lub czynność ma być łatwiejsza?

  2. Materiały

    Na czym opieramy wynik? Wskaż pliki i zakres.

  3. Rezultat

    Ustal format, odbiorcę i długość.

  4. Granice i kontrola

    Wskaż zakazy, braki danych i kryteria odbioru.

Konkretny przykład

„Porównaj te dwie oferty w tabeli: zakres, koszt, ryzyko. Korzystaj tylko z plików. Przy brakującej cenie wpisz «brak danych». Każdy wiersz powiąż ze źródłem”.

Co zrobić, jeśli plik nie zawiera ceny?

Oznaczyć brak danych i poprosić o uzupełnienie. Nie zgadywać ceny.

Warsztat na danych kursu · 20–30 min praktyki

Zobacz, co zmienia dobre polecenie

Kierownik pyta, czy sprzedaż wzrosła. W pliku są duplikat, oferta robocza, obca waluta i korekta. Przygotujesz odpowiedź, którą potrafisz sprawdzić. Firmy i transakcje są fikcyjne; nie potrzebujesz CRM ani poczty.

To ten sam przykład w lekcjach 05, 06 i 16. Zachowaj wcześniejszy wynik i rozwijaj go zamiast zaczynać od nowa. Czas jest orientacyjny.

  1. Najpierw poproś: „Podsumuj sprzedaż z tego pliku”. Zapisz przyjęte założenia. Ogólne polecenie nie musi dać błędu — model może zapytać o reguły.
  2. Użyj jawnych reguł liczenia. Dobry wynik to tabela, źródła liczb i lista wyłączeń, nie tylko zdanie „sprzedaż wzrosła”.
  3. Policz sumy niezależnie w kalkulatorze lub arkuszu. Sprawdź duplikat, walutę, status i znak korekty. Dopiero potem oceń komentarz.
Polecenie z regułami i kompletem danych
Przygotuj raport dla kierownika sprzedaży: tabela dwóch okresów, różnica w PLN, zmiana procentowa, lista wyłączeń z identyfikatorami i maksymalnie 3 zdania komentarza. Użyj wyłącznie danych poniżej. Dobierz dostępne narzędzia do obliczeń, pokaż wzór i dokumenty uwzględnione w sumach. Nie dopisuj przyczyn wzrostu. Zapytaj o brakujące dane. Niczego nie publikuj ani nie wysyłaj.

Porównaj 1–7 z 8–14 października 2026 (włącznie). Sumuj zaksięgowane faktury i korekty netto w PLN. Identyczny duplikat dokumentu policz raz; sprzeczne duplikaty zgłoś do wyjaśnienia. Oferty robocze wyłącz. EUR pokaż osobno bez przeliczania. Uwzględnij ujemną korektę. Zmiana % = (nowa suma − stara suma) / stara suma × 100%; dla starej sumy 0 nie wyliczaj zwykłego procentu wzrostu.

id_dokumentu,data,klient,typ_dokumentu,status,waluta,kwota_netto
FV-001,2026-10-01,Firma A,faktura,zaksiegowany,PLN,1000
FV-002,2026-10-02,Firma B,faktura,zaksiegowany,PLN,1500
FV-003,2026-10-03,Firma C,faktura,zaksiegowany,PLN,500
FV-004,2026-10-08,Firma A,faktura,zaksiegowany,PLN,1200
FV-005,2026-10-09,Firma B,faktura,zaksiegowany,PLN,1800
FV-005,2026-10-09,Firma B,faktura,zaksiegowany,PLN,1800
FV-006,2026-10-10,Firma D,faktura,zaksiegowany,PLN,600
OF-007,2026-10-10,Firma E,oferta,roboczy,PLN,900
FV-008,2026-10-11,Firma F,faktura,zaksiegowany,EUR,400
KOR-009,2026-10-11,Firma A,korekta,zaksiegowany,PLN,-200

Znajdź błąd, zanim pokażesz raport

„Sprzedaż wzrosła z 3000 do 6500 zł, czyli o 116,67%. Kampania marketingowa zadziałała, więc zwiększmy jej budżet o 20%.”

Celowo błędny przykład dydaktyczny, nie zapis odpowiedzi konkretnego modelu. Co jest błędem danych, a co nieuprawnionym wnioskiem?

Sprawdź rozwiązanie i dlaczego jest poprawne
Wartość netto według reguł ćwiczenia
OkresDokumentyPLN
1–7.10.2026FV-001, FV-002, FV-0033000
8–14.10.2026FV-004, FV-005, FV-006, KOR-0093400

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć kwoty.

Różnica: 400 PLN. Zmiana: 400 / 3000 × 100% = 13,33%.

6500 to poprawne 3400 powiększone o duplikat 1800, ofertę 900 i kwotę 400 w EUR. Poprawny wzór nie naprawia błędnego doboru danych. Korekta −200 PLN jest już w sumie 3400.

W pliku nie ma danych o kampanii. Możesz opisać zmianę, ale nie jej przyczynę ani właściwy budżet marketingu.

Pobierz rozwiązanie i rubrykę oceny

Teraz bez gotowego promptu

Zmień FV-006 z 600 na 800 PLN. Najpierw przewidź zmianę, potem zleć aktualizację własnymi słowami. Zachowaj raport oraz listę wykrytych błędów.

Klucz do drugiej próby

3600 PLN w drugim okresie, różnica 600 PLN, wzrost 20%. Wyłączenia bez zmian. Jeśli zamiast 800 pozostawisz pustą kwotę, znana część wynosi 2800 PLN, ale pełna suma wymaga uzupełnienia danych.

Część 05 - Promptowanie GPT-5.6 i GPT-6

Zacznij od rezultatu, którego potrzebujesz

W skrócieOpisz wynik, dozwolone źródła i sposób sprawdzenia. Na przykład: krótki mail po spotkaniu, oparty na notatkach, z propozycją kolejnego terminu.

Wypróbuj krótki szablon poniżej. Gdy zadanie wymaga wielu narzędzi lub decyzji, rozwiń strukturę ośmiu sekcji i dodatkowe wskazówki. Koszt API zależy od zużycia tokenów i narzędzi.

Pięć filarów dobrego prompta

Zamiast rozpisywać każdy krok - opisz cel i pozwól modelowi wybrać drogę.

Jaki ma być rezultat

Opisz efekt końcowy - nie każdy krok po drodze.

Kryterium sukcesu

Po czym poznasz, że zadanie zostało wykonane dobrze?

Najważniejsze ograniczenia

Czego model NIE może zrobić, zmienić, dodać.

Dozwolone źródła

Z jakich danych, plików, linków może korzystać.

Kiedy zakończyć

Warunek stopu - kiedy praca jest gotowa, kiedy zadać pytanie.

prompt.txt - szablon minimalny
Przygotuj [konkretny rezultat].
Użyj [dozwolone źródła]; braki oznacz, zamiast zgadywać.

Zależy mi na [najważniejsze kryteria jakości].

Zachowaj [elementy, których nie wolno zmienić].

Nie dodawaj [czego model ma unikać].

Przed zakończeniem sprawdź [warunek jakości].
💡Złota zasada GPT-5.6 i GPT-6: opisz efekt i sposób sprawdzenia. Kolejność działań zostaw modelowi tam, gdzie nie wymaga jej Twoja procedura. Sprawdź wynik, zanim go wykorzystasz.

Ten sam cel - dwa prompty

W przykładzie follow-up to wiadomość po spotkaniu, call to rozmowa, a CTA to prośba o kolejne działanie, np. wybór terminu.

Stary styl - mikrozarządzanie

„Napisz maila do klienta. Najpierw przywitaj się. Potem podziękuj za spotkanie. Potem opisz ofertę w 3 punktach. Zawsze bądź uprzejmy. Nigdy nie pisz o cenie bez podania rabatu. Musisz zakończyć wezwaniem do działania…”

Styl GPT-5.6 / GPT-6 - cel + kryteria

„Napisz maila follow-up po spotkaniu z klientem [kontekst]. Cel: umówić kolejny call w tym tygodniu. Dobra wersja: krótka (do 120 słów), konkretna, zawiera 1 wartość dla klienta i 1 propozycję terminu. Zachowaj nasz ton - bezpośredni, bez korpo. Nie podawaj cen. Na końcu sprawdź, czy jest jasne CTA.”

Jeśli chcesz wiedzieć więcejRozbudowana struktura i 11 wskazówekOsiem sekcji pomoże przy złożonych zadaniach. Nie musisz wypełniać ich w każdym krótkim poleceniu.

Struktura złożonego prompta

8 sekcji według OpenAI

To nie znaczy, że każdy prompt musi być dokumentem. Ale przy trudniejszych zadaniach warto przejść po tej liście.

  1. 1
    Role
    Kim jest model w tym zadaniu
  2. 2
    Personality
    Ton, styl komunikacji
  3. 3
    Goal
    Konkretny rezultat do osiągnięcia
  4. 4
    Success criteria
    Po czym poznać, że wynik jest dobry
  5. 5
    Constraints
    Czego nie wolno / czego unikać
  6. 6
    Tools
    Z czego może korzystać, do czego ma dostęp
  7. 7
    Output
    Format i struktura odpowiedzi
  8. 8
    Stop rules
    Kiedy zakończyć, kiedy zapytać

11 konkretnych zaleceń OpenAI

01

Tnij powtórzenia

Nie powtarzaj tej samej zasady na kilka sposobów i nie dodawaj przykładów, które nic nie zmieniają. Dłuższy prompt ≠ lepszy prompt.

Dowód: Wewnętrzne testy OpenAI: prostsze instrukcje = +10-15% jakości i -41-66% zużycia tokenów.

02

Rezultat zamiast kroków

Zamiast „najpierw X, potem Y, potem Z” napisz „Rozwiąż od początku do końca. Dobre wykonanie oznacza, że…”. GPT-5.6 sam dobiera drogę lepiej niż starsze modele.

03

Podaj kryteria jakości

Powiedz wprost, co MUSI znaleźć się w odpowiedzi: decyzja, uzasadnienie, ryzyka, następny krok. To działa mocniej niż kolejny akapit instrukcji.

04

Uważaj z „zawsze / nigdy / musisz”

Zostaw je do rzeczy niezmiennych: bezpieczeństwo, format, zakazy. W reszcie sytuacji podaj kryteria decyzji i pozwól modelowi ocenić kontekst.

05

Reguły stopu

Powiedz, kiedy szukać dalej, kiedy wystarczy, kiedy zapytać, a kiedy jasno stwierdzić „brakuje danych”. Bez tego model się zapętla.

06

Ton ≠ sposób współpracy

Ton: bezpośredni, formalny, ironiczny. Współpraca: czy pyta, czy sam researchuje, czy sygnalizuje niepewność. To dwie osobne osie - ustaw obie.

07

Ustaw poziom samodzielności

„Nie pytaj o drobiazgi, przyjmij rozsądne założenia i zaznacz je w odpowiedzi. Dopytuj tylko przy istotnych brakach.” - często to wystarczy.

08

Wskaż, co ZACHOWAĆ

Nie „popraw ten tekst”, tylko „zachowaj sens, fakty, długość i ton - popraw płynność i jasność, nic nowego nie dodawaj”.

09

Zasady pracy ze źródłami

Które fakty wymagają potwierdzenia, jak oznaczać przypuszczenia, co przy sprzecznych źródłach, kiedy powiedzieć „brak danych” zamiast zgadywać.

10

Każ sprawdzić efekt

Kod → testy. Grafika → układ i czytelność. Tekst → czy odpowiedział na wszystko i nic nie pominął. Prosty self-check podnosi jakość.

11

Więcej „myślenia” nie naprawi słabego prompta

Zanim podkręcisz reasoning, sprawdź: cel jasny? kryteria są? brak sprzeczności? model wie, jak zweryfikować wynik? Zwykle problem tam, nie w mocy modelu.

Co się zmienia przy GPT-6

Krótsze prompty

GPT-6 lepiej trzyma się celu i kryteriów. Wytnij listy kroków i powtarzane ostrzeżenia - kosztują tokeny i potrafią zmylić model.

Model w prompcie? Nie

Model wybierasz w pickerze, nie w treści. Napisanie „użyj Astry” niczego nie zmienia. Domyślnie Sol, masowe zadania Luna, najtrudniejsze Astra.

Poziom zamiast „myśl mocniej”

Zamiast „przemyśl to bardzo dokładnie” podnieś poziom rozumowania (High / Extra High). Działa pewniej niż przymiotniki w prompcie.

Proś o dowody

GPT-6 myli się rzadziej, ale nie zero. Poproś o oznaczenie faktów ze źródłem i szacunków - weryfikacja idzie szybciej.

Dobór modelu i poziomu rozumowania opisuje lekcja 13.

Sprawdź, czy rozumiesz

Raport ma poprawny wzór procentowy, ale sumę 6500 PLN zamiast 3400 PLN. Co sprawdzasz najpierw?

To samoocena. Zaznacz lekcję jako ukończoną po wykonaniu ćwiczenia i sprawdzeniu wyniku.

Zrób to teraz

Popraw jedno niejasne polecenie: opisz rezultat, kryterium jakości, ograniczenia, źródła i warunek zakończenia. Porównaj obie odpowiedzi i zapisz, co faktycznie się poprawiło.

Po czym poznasz, że umiesz

Zachowaj jako wynik: Porównanie dwóch odpowiedzi na tych samych danych.

  • Źródło i reguły są jawne.
  • Poprawę oceniasz po wyniku, nie długości promptu.
  • Potrafisz wykryć duplikat lub nieuprawniony wniosek.

Oznacz lekcję jako ukończoną po ćwiczeniu i kontroli wyniku. Sam postęp czytania i odpowiedź w quizie nie potwierdzają umiejętności praktycznej.

Status lekcji
W trakcie — przewinięto 0% strony
Następna