Słownik AI + Jak działa AI

Szeroki termin - od kalkulatora po ChatGPT. Dziś mówiąc „AI” w firmie zwykle mamy na myśli generatywną AI, czyli modele językowe (LLM) typu ChatGPT, Claude, Gemini.

Model nauczony na miliardach tekstów do przewidywania kolejnego słowa. GPT-4o, GPT-4.1, Claude 3.5 - to wszystko LLM-y. „Duży” = setki miliardów parametrów.

Model nie widzi liter ani słów - widzi tokeny. „Pies” = 1 token, „transformacja” = 3-4 tokeny. Płacisz za tokeny wejściowe + wyjściowe. 1000 tokenów ≈ 750 słów PL.

Sztuka pisania promptów (prompt engineering) to dawanie modelowi: roli, kontekstu, celu, formatu i ograniczeń. Dobry prompt = dobra odpowiedź.

GPT-4o ma 128k tokenów (~250 stron A4), GPT-4.1 - 1M tokenów (~2500 stron). Wszystko poza oknem znika. Dlatego długie pliki streszczamy lub używamy Projects.

Model musi zawsze przewidzieć kolejne słowo - nawet gdy nie zna odpowiedzi. Lekarstwo: włącz wyszukiwanie w sieci, proś o źródła, weryfikuj fakty.

0–0.3: kod, fakty, prawo. 0.5–0.7: maile, raporty. 0.8–1.0: marketing, burza mózgów. W ChatGPT nie regulujesz wprost - opisujesz słowami („odpowiadaj precyzyjnie, tylko fakty”).

Zamiast trenować model od nowa, podpinasz go do swoich dokumentów. Model wyszukuje fragmenty i odpowiada na ich podstawie. Tak działają firmowe „chatboty wewnętrzne”.

Dla firm rzadko opłacalne - drogie i wolne. W 95% przypadków lepiej zrobić dobrego promtpa + RAG niż fine-tuning. Stosuj tylko gdy potrzebujesz stałego, specyficznego stylu odpowiedzi.

Pozwala mierzyć podobieństwo tekstów. Podstawa RAG i wyszukiwania semantycznego - szukasz nie po słowach kluczowych, tylko po znaczeniu.

Nie tylko odpowiada - planuje, używa narzędzi (kalendarz, mail, przeglądarka), sprawdza efekty, poprawia. ChatGPT Work App to przykład agenta dla pracy z komputerem.

Otwarty protokół (od Anthropic) - pozwala podpiąć do agenta dowolne narzędzie: Slack, Notion, bazy danych, własne API. ChatGPT Work i Claude już go używają.

Dostęp dla developerów - płacisz za tokeny, integrujesz w swoich systemach. Ceny np. GPT-4o: ~$2.5/1M tokenów wejścia. Dla nietechnicznych: zostań przy ChatGPT.

„Custom GPT” w ChatGPT to coś innego - to Twój własny asystent z plikami i instrukcjami. Każdy w planie Plus/Business może stworzyć.

GPT-4o widzi zdjęcia, słyszy głos, generuje obrazy. W praktyce: wrzucasz screenshot błędu - wyjaśni. Wrzucasz fakturę - przepisze do tabeli.

Raz wpisujesz „jestem księgową w polskiej firmie produkcyjnej, odpowiadaj zwięźle, po polsku, z numerkami”. Działa we wszystkich rozmowach. Najtańszy hack na lepsze odpowiedzi.

Możesz powiedzieć „zapamiętaj, że nasz produkt nazywa się X”. Wyłączasz w ustawieniach. UWAGA: nie wrzucaj danych wrażliwych do pamięci.

Wrzucasz dokumenty (oferta, regulamin, baza klientów), ustawiasz styl odpowiedzi - ChatGPT pamięta wszystko w obrębie projektu. Idealne dla zespołów.

Business (20 USD/os/mc, ~21 EUR w cenniku 2026): dane NIE trenują modeli, SSO, admin panel, connectors (M365, Drive, Slack). Enterprise: + SCIM, audit log, EU data residency, własny DPA. Konta prywatne ≠ konto firmowe.

Wymagany przez RODO dokument z dostawcą AI. OpenAI udostępnia DPA dla planów Business / Enterprise / API. Bez DPA nie wolno przetwarzać danych osobowych.

Dla modelu „prawdziwa” odpowiedź to ta najbardziej prawdopodobna językowo - niekoniecznie prawdziwa. Zasada żelazna: AI piszę draft, człowiek zatwierdza fakty.

Im więcej inferencji = większy koszt. W firmie mierzymy koszt na proces („1 obsłużony ticket = 0,05 zł”), nie na osobę.

Możesz uruchomić u siebie na serwerze - dane nigdy nie opuszczają firmy. Wymaga IT i GPU. Dobre dla branż wrażliwych (medycyna, prawo, obronność).

ChatGPT podpięty do Gmaila wyśle maila, do kalendarza - umówi spotkanie, do bazy - zrobi raport. Patrz sekcja Pluginy ChatGPT Work.

„Jak wystawiać fakturę X”, „Jak odpowiadać na reklamacje” - opisane słowami, agent wykonuje za każdym razem tak samo. Patrz sekcja Skille.